زلزله های اطراف تهران را جدی بگیریم
زلزله های اطراف تهران را جدی بگیریم
زلزله‌های کوچکی که در چند‌ماه اخیر در اطراف تهران به
وقوع پیوسته‌اند باعث ایجاد نگرانی‌هایی نسبت به‌احتمال وقوع زلزله‌ای بزرگ
در آینده شده است.
اگر چه وقوع زلزله‌های کوچک اطراف تهران را باید به مثابه
هشدار جدی در نظر گرفت، باید به این نکته هم توجه داشت که به‌طور دقیق
نمی‌توان زمان وقوع زلزله
به‌ویژه زمین‌لرزه‌های بزرگ را پیش‌بینی کرد.درباره زلزله اخیر پیشوا و
زلزله‌های متعدد اطراف تهران با دکتر مهدی زارع، معاون پژوهشگاه بین‌المللی
زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله گفت‌وگو کرده‌ایم که مشروح آن درپی می‌آید.
دکتر زارع درباره زلزله هفته اخیر در پیشوای ورامین گفت: این زلزله ۲/۲ریشتری
به‌احتمال زیاد در گسل پیشوا رخ داده است، در همین منطقه در اردیبهشت‌ماه
سال‌جاری نیز زلزله‌ای به قدرت ۳.۵ریشتر ثبت شد. بنابراین می‌توان فاصله
میان ۲ زلزله در منطقه پیشوای ورامین را قدری بیش از۲ ماه دانست.
زلزله‌هایی که در سال‌جاری در منطقه پیشوا به وقوع پیوستند از نوع کوچک و
کم‌عمق محسوب می‌شوند و مانند زلزله‌های کوچکی که در شمال تهران رخ می‌دهند
نشانگر آن هستند که گسل پیشوا نیز مانند گسل فیروزکوه و گسل مشا فعال است.
گسل پیشوا مسبب زلزله تاریخی ۱۳۸۴میلادی بوده است. در نتیجه آن زلزله
مناطق پیشوا، ورامین و ری تخریب شدند و شهر پیشوا روی این گسل قرار دارد.
او درباره احتمال اتصال گسل پیشوا به گسل کهریزک نیز گفت: در ادامه گسل
پیشوا به پهنه گسل ری می‌رسیم، گسل پیشوا در امتداد گسل کهریزک قرار دارد
اما به آن متصل نیست. گسل کهریزک دارای یک راستای شمال‌غربی جنوب‌شرقی است
که اگر آن راستا را ادامه دهیم به گسل پیشوا می‌رسیم، زیر سطح زمین اتصالی
میان این دو گسل دیده نمی‌شود، اما این احتمال وجود دارد زیر آبرفت‌ها گسل
کهریزک به گسل پیشوا متصل باشد. شهر پیشوا تا شهر ری حدود ۲۵کیلومتر فاصله
دارد.
به‌دلیل این فاصله اندک، گسل پیشوا گسلی مهم در منطقه جنوب‌شرقی تهران
محسوب می‌شود. اهمیت این گسل به‌خاطر جمعیتی است که در جنوب‌شرق تهران و
منطقه ری زندگی می‌کنند. زلزله ۲۸اردیبهشت و زلزله‌ای که در هفته اخیر رخ
داد از نظر شدت و عمق، زلزله‌های مهمی نبودند اما وقوع همین زمین‌لرزه‌ها
در این منطقه نشانگر آن است که گسل پیشوا نیز ازجمله گسل‌های فعال اطراف
تهران است.
دکتر زارع زلزله اخیر فیروزکوه را با تهران مرتبط ندانست و گفت:
زلزله‌ای نیز اخیرا به بزرگای ۱/۳در مقیاس ریشتر در شمال فیروزکوه و در
نزدیکی پل‌سفید به وقوع پیوسته است، به‌دلیل وقوع این زلزله در منطقه
پل‌سفید احتمال می‌رود مرکز آن در گسل البرز شمالی واقع شده باشد.
این متخصص به زلزله‌های اخیر اطراف تهران اشاره کرد و گفت: وقوع
زلزله‌های متعدد در اطراف تهران نشانگر آن است که گسل‌های اطراف پایتخت
فعال هستند و این مسئله به‌دلیل وجود یک شبکه لرزه‌نگاری مفصل در تهران و
نواحی اطراف آن برای ما آشکار می‌شود. وقوع این زلزله‌های کوچک در نزدیکی
پایتخت و بزرگ‌ترین شهر کشور ضرورت بررسی بیشتر گسل‌های اطراف را مشخص
می‌سازد. زلزله اخیر شهر پیشوا در نزدیکی تهران نیز نشانگر آن است که گسل
پیشوا هم فعال است.
در سال ۱۳۸۴ میلادی یک زلزله مهم در این منطقه رخ داده است اما اینکه
بازگشت این زلزله مهم که بیش از ۶۰۰سال از وقوع آن گذشته است چه زمانی باشد
را می‌توان مورد بررسی قرار داد. طی این بررسی‌ها می‌توان حدود زمان
تقریبی زلزله بعدی در این منطقه را به‌دست آورد و این فرضیه را مطرح کرد که
در چه زمانی باید منتظر وقوع یک زلزله بزرگ در جنوب‌شرق تهران باشیم. نکته
مهم درباره گسل پیشوا این است که این گسل در نزدیکی مناطق جمعیتی پایتخت
قرار دارد.
مناطق ۱۴، ۱۵، ۱۲، ۱۶و ۲۰ که در جنوب تهران قرار دارند ازجمله مناطق با
جمعیت بالای شهر محسوب می‌شوند. اطراف گسل‌های جنوب شرق تهران نیز شهرهای
مهمی نظیر ورامین، پیشوا و قرچک واقع شده‌اند و در مسیر ورامین به تهران
تعداد زیادی از واحدهای پرجمعیت مسکن مهر نیز ساخته شده است بنابراین باید
توجه داشت که گسل پیشوا فعال است و منطقه پرجمعیتی را تهدید می‌کند و این
خود نوعی هشدار محسوب می‌شود. چرا که ۶۲۹سال پیش هم در این منطقه زلزله
مهمی رخ داده است و باید توجه ویژه‌ای به گسل پیشوا از این نظر داشته
باشیم.
