راهنمای کامل خواندن نماز زیارت

فرهنگ و هنر: نماز زیارت یکی از نمازهای مستحبی است که به هنگام زیارت مرقد پیامبر(ص) و امامان معصوم(ع) خوانده می شود. کیفیت و چگونگی خواندن درست این نماز اهمیت دارد.

هرساله تعداد زیادی از مسلمانان به زیارت آرامگاه پیامبر اکرم(ص) و حرم شریف امامان معصوم( ع) نائل می شوند. یکی از اعمال مستحبی که بزرگان دین نیز هنگام مشرف شدن برای زیارت پیشوایان دینی انجام می دادند خواندن زیارت نامه و نماز زیارت بود. بنابراین مسلمانان نیز به دنباله روی از این آداب، نماز زیارت را برای خود و یا به نیابت دیگران به جای می آورند.

نیت نماز زیارت

پس از زیارت پیامبر(ص) و امامان(ع) و حضرت اباالفضل(ع) مستحب است دو رکعت به نیت «نماز زیارت» خوانده شود؛ یعنی نیت کنیم؛ «نماز زیارت فلان امام می خوانم «قربه الی الله» اما برای سایر امام زادگان می توان دو رکعت نماز مستحبی به نیت «قربه الی الله» خوانده شود و ثواب آن را به روح آن بزرگان هدیه کرد. (عروه الوثقی، ج ۱، فصل فی صلاه الاستیجار)

کیفیت نماز زیارت

نماز زیارت دو رکعت مانند نماز صبح است که به نیت «نماز زیارت» خوانده می شود و لازم نیست مردان حمد و سوره را با صدای بلند بخوانند. خواندن سوره پس از حمد الزامی نیست. اگر برای نماز آن زیارتی که می خواند سوره های خاصی بیان نشده باشد بهتر است سوره الرحمان در رکعت اول و سوره یس در رکعت دوم خوانده شود. (مفاتیح الجنان، آداب زیارت، ادب هفدهم، چاپ مشعر، ص۴۴۷)

در نماز زیارتی که خواندن سوره خاصی در آن بیان نشده است، بهتر است سوره یس در رکعت اول و سوره الرحمان در رکعت دوم خوانده شود. (شیخ عباس قمی، مفاتیح الجنان، ذیل «آداب زیارت»، ص۴۳۰- ۴۲۹)

بهترین مکان برای خواندن نماز زیارت

شیخ عباس قمی در مفاتیح الجنان بهترین مکان را برای نماز زیارت پیامبر اکرم(ص)، روضه حرم وی و برای سایر معصومان قسمت بالای سر آنها بیان کرده است. (مفاتیح الجنان، آداب زیارت، ادب هفدهم، چاپ مشعر، ص۴۴۷)

به فتوای مراجع تقلید، خواندن نماز زیارت در حالت پشت به قبر، اگر در عُرف مردم بی احترامی به شخص معصوم باشد، حرام است. (امام خمینی، توضیح المسائل مراجع، ج۱، ص۶۲۹تا۶۳۳)

نماز زیارت پیامبر اکرم(ص) و ائمه (ع)

نماز زیارت پیامبر اکرم(ص) از راه دور

در زیارت پیامبر اکرم(ص)، از راه دور، چهار رکعت نماز زیارت (دو نماز دو رکعتی) نقل شده است. برای زیارت سایر معصومان از راه دور نیز می توان چند نماز دو رکعتی خواند. (مفاتیح الجنان، ذیل «زیارت حضرت رسول»، ص۴۴۷)

نماز زیارت حضرت رسول (ص) از راه دور، چهار رکعت نماز زیارت بخوان به دو سلام، با هر سوره که می خواهی. چون فارغ شدی تسبیح فاطمه زهرا (س) بگو، بعد از خواندن زیارت. (مفاتیح الجنان، ص۳۲۲)

برخی فقیهان معتقدند چنانچه زیارت در کنار بارگاه یا قبر معصوم انجام می شود، نماز زیارت پس از آن خوانده شود و اگر زیارت از راه دور خوانده می شود، نماز بر زیارت مقدم شود. (علوی عاملی، «تقدیم نماز زیارت در زیارت از بعید»، ص۳۳۹تا۳۴۵)

نماز زیارت ائمه بقیع(ع)

شیخ طوسی در تهذیب فرمود:بعد از آن هشت رکعت نماز زیارت بخوان، یعنی از برای هر امامی دو رکعت. (مفاتیح الجنان، ص ۶۵۵)

نماز زیارت امیرالمؤمنین(ع)

شش رکعت نماز بجا آور، دو رکعت برای امیر المؤمنین (ع) در رکعت اول بعد از سوره حمد، سوره الرحمن بخوان و در رکعت دوم،سوره یس و بعد از نماز تسبیح حضرت فاطمه زهرا(س) بخوان و طلب آمرزش از خدا بکن و از برای خود دعا کن. و چهار رکعت دیگر هدیه حضرت آدم و نوح بخوان، پس سجده شکر به جا آور. (مفاتیح الجنان، ص ۶۵۵)