خانه بروجردیها کجاست و مالک آن کیست؟
با سفر به کاشان بسیاری جویا می‌شوند که خانه بروجردیها کجاست و مالک آن کیست، با ما همراه باشید تا پاسخ آن را بیابیم.
سلام نو _ سرویس گردشگری: در بسیاری از منابع معتبر تاریخی از شهر کاشان به عنوان قدیمی‌ترین شهر جهان یاد شده است. این شهر که زادگاه یکی از قدیمی‌ترین تمدن های جهان است از محبوبیت بسیاری در جهان برخوردار است. شهر زیبای کاشان مهد تمدن ایرانی است که جاذبه های تاریخی فراوانی دارد. از مهم‌ترین بناهای تاریخی این شهر عمارت های تاریخی آن است. خانه تاریخی بروجردی ها یکی از قدیمی ترین و زیباترین خانه های تاریخی است که در محله سلطان میراحمد قرار دارد.
محل قرارگیری خانه بروجردیها
خانه بروجردی ها یکی از اصلی‌ترین و چشمگیرترین جاذبه‌های گردشگری شهر کاشان است. داستان ساخت این خانه، داستان عشقی است که ارزش شنیدن را دارد و معماری بی‌نظیر این بنای تاریخی، آن را در بین زیباترین جاذبه‌های تاریخی ایران قرار داده است. این بنای تاریخی در قلب شهر تاریخی کاشان واقع‌شده است و با پیاده‌روی می‌توانید از دیگر جاذبه‌های مهم این شهر مانند خانه طباطبائی، خانه عباسی و حمام تاریخی سلطان امیر احمد بازدید کنید. در سال ۱۳۹۳ و ۱۳۹۴ رئیس کنفرانس عمومی یونسکو از کاشان بازدید کرد و خانه بروجردیها را به‌عنوان زیباترین خانه تاریخی آسیا معرفی کرد.
خانه بروجردیها این خانه در ضلع غربی کوچه امیراحمد خیابان علوی شهر کاشان و در نزدیکی حمامی به همین نام، قرار دارد. ساختمان خانه بروجردیها بر اساس اطلاعات کتیبه‌های آن، در سال‌های ۱۲۹۲ تا ۱۳۱۰ هجری قمری ساخته شده است. عرصة این خانه در سال ۱۳۵۳ شمسی به تملک سازمان میراث فرهنگی درآمد؛ ولی اعیانی آن که در شرق و شمال شرقی خانه واقع شده، هنوز در مالکیت خصوصی باقی مانده است. بنای این مجموعه (اعم از بیرونی و اندرونی)، از تاریخ شروع به ساخت تا پایان عملیات ساختمانی، در حدود ۱۸ سال به طول انجامیده است. مسیر دسترسی: اصفهان، کاشان، خیابان علوی محله سلطان امیر احمد- تلفن: ۴۲۲۶۹۹۹ (۰۳۱)
مالک خانه بروجردیها و داستان هیجان‌انگیز ساخت آن
صاحب اصلی خانه بروجردی‌های کاشان حاج سید حسن نطنزی، تاجر ثروتمند و مقیم کاشان بوده است. برخلاف نام خانه بروجردیها، این خانه متعلق به اهالی بروجرد نیست. دلیل این نام‌گذاری در واقع مراودات تجاری بسیار سید حسن با شهر بروجرد است که سبب شده بود ایشان را بروجردی بنامند. ساخت خانه زیبای بروجردیها داستانی عاشقانه دارد، در این روایت سید حسن، عاشق دختر خانواده مرفه و اصیل طباطبایی، نماینده برجسته تجارت فرش در کاشان می‌شود. سید حسن به خواستگاری می‌رود و پدر دختر شرط رضایت به این وصلت را ساخت خانه‌ای در نزدیکی خانه طباطبایی و هم‌تراز با آن اعلام می‌کند.
سید حسن شرط را قبول می‌کند و ساخت خانه بروجردیها شروع می‌شود. حاج حسن و همسرش ابتدا در خانه طباطبایی‌ها ساکن می‌شوند و بعد از هفت سال، پس از پایان ساخت اندرونی به خانه بروجردیها نقل مکان می‌کنند. تکمیل قسمت‌های مختلف خانه ۱۱ سال دیگر طول می‌کشد. درمجموع ساخت و تکمیل خانه بروجردیها ۱۸ سال به طول می‌انجامد و در نهایت به یکی از زیباترین خانه‌های تاریخی کاشان تبدیل می‌شود. خانه بروجردیها به‌طور کلی دو طبقه دارد؛ ولی در بخش جنوبی به‌همراه سرداب سه طبقه را شامل می‌شود. زیربنای خانه بروجردی ها هزار متر مربع و مساحت کلی آن ۱۷۰۰ مترمربع است.
ویژگی‌های بی‌همتای خانه بروجردیها
تزئینات گچ کاری چشم‌نواز این خانه در گوشه بنا، هوش از سر بازدیدکننده‌ها می‌برد. نقاشی‌های دیواره‌های شاه نشین خانه بروجردی ها و دیگر قسمت‌ها نشان از اهمیت بنا برای سازنده‌اش دارد. بادگیرهای خانه بروجردی ها که به صورت قرینه با یکدیگر قرار دارند، وظیفه خنک ساختن و تهویه هوای مطبوع را به عهده داشته‌اند، در بام تالار نیز، نورگیرها، تلالو نور خورشید را به داخل می‌آوردند. تالار پذیرایی اندرونی نیز آیینه‌کاری شده تا جلوه‌های درخشان معماری این خانه، خود را بیشتر به رخ بکشد.
نماها، دیواره‌ها و کف ساختمان با آجرهای ختایی دارای اشکال متنوع مزین شده‌اند و یکی از نفیس‌ترین معماری‌های معاصر ایرانی را شکل داده‌اند. زیرزمین (سرداب) بسیار بزرگی در این بنا ساخته شده است که از داخل حیاط و زیر ایوان قابل دسترسی است. بادگیرها به کانال‌هایی که به آن ناکش گفته می‌شود متصل‌اند و این ناکش‌ها دورتا دور زیرزمین قرار گرفته‌اند. مصالح به کار رفته در خانه بروجردی ها عمدتاً محلی است. بیشترین عنصر مصرفی در بنا، آجر و خشت خام در ابعاد مختلف است.
دیگر عنصر این ساختمان، کاشی لعابی است با رنگ‌های لاجوردی و در ابعاد گوناگون که در کاشان ساخته شده است. گِل، کاهگل و ساروج از بهترین ملاط‌هایی بوده که در آن دوره مورد استفاده قرار می‌گرفت. در ساخت خانه بروجردی ها بیش از ۱۵۰ بنا و هنرمند همکاری کرده‌اند. استاد و معمار معروف قرن ۱۳ هجری، «علی مریم کاشانی» طراح و سازنده اصلی این خانه تاریخی است. خانه طباطبایی ها و تیمچه امین الدوله واقع در بازار میانچال کاشان نیز از دیگر آثار این معمار چیره‌دست محسوب می‌شوند.
بخش زیادی از فضای داخلی خانه بروجردیها پوشیده از آینه و نقاشی‌های برجسته است. آیینه‌کاری‌های داخلی و تزیینات بیرونی خانه بسیار چشم‌نواز هستند و مورد توجه دوست‌داران معماری در سراسر جهان قرار گرفته‌اند. نقاشی‌های متعدد روغنی و آبرنگ از پادشاهان قاجار و الهام گرفته از سبک روسی و اروپایی در جای‌جای خانه به چشم می‌خورند.
