انحلال اوپک امکان‌پذیر است؟

سلام نو – سرویس اقتصادی: این نوبت اول نیست که سخن از فروپاشی اوپک مطرح می شود. با این حال این بار و پس از اعمال محدودیت های جدی تر در رابطه با تحریم نفتی ایران زمزمه ها برای فروپاشی این سازمان 60 ساله جدی تر شده است.

به گزارش سلام نو، نفت شیل آمریکا و افزایش تولیدی که در سال های اخیر داشته است چندی پیش روس ها را به این فکر انداخته بود که تشیلاتی موازی با اوپک و با حضور روسیه ایجاد کند تا بتواند نفت شیل را کنترل کند. روس ها عملا در پی انحلال اوپک بودند که با این امر با واکنش کشورهای عضو این سازمان رو به رو شد.

این در حالی است که از همان ابتدای شکل گیری اوپک روسیه یا به تعبیری شوروی سابق به این دلیل که در شان خود نمی دید با کشورهای جهان سوم در یک سازمان باشد درخواست ها مبنی بر این رابطه را قبول نکرد.

اوپک یا سازمان کشورهای صادر کننده نفت یک کارتل نفتی بین المللی متشکل از کشورهای صادرکننده نفت است که از سال 1960 به منظور در دست گرفتن بازار نفت و ثبیت نرخ آن تاسیس شده است. 12 کشوری که فعلا عضو اوپک هستند بیش از دو سوم ذخایر نفتی جهان را دارا هستند.

در بخشی از اساسنامه اوپک آمده است: هدف اصلی سازمان ایجاد هماهنگی و وحدت در خط مشی های نفتی کشورهای عضو و تعیین بهترین شیوه ها برای تامین منافع فردی و جمعی آنان خواهد بود.

تصمیمات اوپک تاثیرگذاری زیادی بر بازار نفت دارد. با این وجود به این دلیل که فروش نفت در جهان بر مبنای دلار آمریکا سنجیده می‌شود، طبیعتا تغییر ارزش دلار در برابر دیگر ارزهای رایج جهان بر قیمت نفت و همچنین تصمیمات اوپک در خصوص میزان تولید نفت تأثیر می‌گذارد.

درست چند روز پس از اینکه محمد سانوسی بارکیندو، دبیرکل اوپک، حذف ایران از بازار نفت را “غیر ممکن” خواند مجددا بحث فروپاشی احتمالی این سازمان مطرح شده است. آمریکا برای کسانی که از ایران نفت بگیرند مجازات تعیین کرده و همین امر واکنش های زیادی در فضای بازار نفت ایجاد کرده است.

آمریکا پس از تحریم هایی که نسبت به ایران اعمال کرد باعث التهاب در بازار نفت شد. حالا هم تلاش دارد با حمایت از عربستان گام های بعدی برای هدف اصلی اش که حذف نفت ایران است را بردارد. در حال حاضر عربستان به تولید بی سابقه 11 میلیون بشکه در روز رسیده است. عربستان به عنوان یک مهره موثر آمریکا در بازی سیاسی بازار نفت به تعهد 60 ساله اوپک پشت پا زده است.

امارات نیز از دیگر مهره های این بازی است و تلاش دارد در کنار عربستان و آمریکا اقداماتی را اتخاذ کنند که بر اساس آن تقاضای جهانی حتی اگر نفت ایران هم صادر نشود برآورده شود. در این بین نقش ونزوئلا نیز کلیدی است. ونزوئلا که روزهای ناآرامی را سپری می کند از دیگر کشورهایی است در بازار نفت توان نقش ایفا کردن دارد.

نرسی قربان، تحلیلگر انرژی معتقد است تاریخ 60 ساله اوپک نشان از آن دارد که خطر فروپاشی اوپک جدی نیست. او به ایسنا گفته است: تاریخ اوپک پر از مسائل گوناگون است. اوپک روزهایی را به چشم دیده است که در آن دو اعضای بنیانگذار این سازمان هشت سال با یکدیگر جنگیدند. همچنین این سازمان شاهد روزهایی است که عراق خاک کویت را تصرف کرد، اما همچنان به حیات خود ادامه داد.

او همچنین اظهار کرده است: اوپک دورانی را به خود دیده که از این دوران هم سخت‌تر هم بوده است.زمانی عراق چاه‌های نفت کویت را آتش زد، اما اوپک به حیات خود ادامه داد. البته ممکن است عربستان سعودی اقداماتی را علیه ایران انجام دهد اما این موضوع هنوز در جلسات اوپک مطرح نشده است و به نظر من فروپاشی اوپک به دلیل این مسائل رخ نخواهد داد و تنها فشاری بر ساختار آن وارد خواهد شد.

با این همه اختلافی که در حال حاضر در اوپک و مشخصا بین کشورهای ایران و عربستان و حتی امارات وجود دارد چشم انداز آینده این سازمان را تیره تر کرده است.