هفت نکته درباره سیاست خارجی آمریکا در دهه گذشته؛ از کشتن بن لادن تا رویای ناتمام برجام

سلام نو – سرویس بین الملل: یک دهه دیگر از قرن بیست و یکم گذشت و به سنت مرسوم، اهالی سیاست نیز هم‌چون دیگران در حال شمارش جوجه‌های آخر پاییز این دهه هستند و رخ‌دادهای مهم این دهه را مرور می‌کنند.

جیمز کارافانو، تحلیلگر دیلی سیگنال، کارشناس برجسته و شناخته شده امنیت ملی و چالش های سیاست خارجی و مدیر موسسه مطالعات بین الملل کاترین و شلیبی کالوم دیویس است و در انتهای سال 2019 نگاهی داشته به مهم‌ترین رخدادهای سیاست خارجی آمریکا، رخدادهایی که عموما از قلب خاورمیانه عبور می‌کنند.

1- افغانستان؛ فصل ثبات

یکی از اولین تصمیم‌های سیاست خارجی مهم دوران باراک اوباما آن هم در روزهای نخست ورودش به کاخ سفید چگونگی برخورد و سیاستگذاری درباره نیروهای آمریکایی در افغانستان بود. او روند کاهش نیروهای آمریکایی در افغانستان را آغاز کرد و در نهایت تلاش کرد امنیت افغانستان را به نیروهای نظامی و دفاعی این کشور واگذار کند، راهی که ترامپ نیز کم و بیش از آن پیروی کرد.

حالا افغانستان دولت به نسبت با ثباتی دارد، امکان استقرار دولت طالبان و داعش تقریبا در آن وجود ندارد و منافع آمریکا در آن به شکل‌های مختلف تضمین شده است.

2- باتلاق عراق

برعکس پروژه افغانستان، عراق باتلاق مطلق آمریکا است. اوباما عراق را در وضعیت خوبی تحویل نگرفت اما زمان خروجش از کاخ سفید آن را در وضعیت به مراتب بدتری به ترامپ تحویل داد.

به باور تحلیل‌گران آمریکایی سیاست اوباما در سال 2011 درباره کاهش ناگهانی نیروهای آمریکایی در عراق به عدم ثبات دولت در این کشور کمک کرد و زمینه ظهور داعش و افزایش نفوذ ایران را مهیا ساخت، چیزی که آمریکا هنوز با آن دست به گریبان است.

3- کشتن بن‌لادن

امتیاز کشتن بن لادن قطعا نصیب شخص باراک اوباما می‌شود. با دستور باراک اوباما رئیس جمهوری ایالات متحده اسامه بن لادن رهبر گروه القاعده در تاریخ ۱ می ۲۰۱۱ و در ساعت ۱۷ به وقت گرینویچ توسط نیروهای نظامی آمریکایی در ایبت‌آباد و در جریان تیراندازی در تأسیساتی در داخل خاک پاکستان کشته شد و جسدش نیز به اقیانوس انداخته شد. مرگ بن لادن پایان تروریسم نبود ولی نابود کردن نماد 11 سپتامبر بود.

4- فاجعه بنغازی

اوباما می‌خواست با نجات لیبی ناکامی در سوریه را جبران کند اما در نهایت به چیزی بیش از یک سفیر کشته شده در این منطقه و به خطر افتادن آبرویش نرسید و لیبی را به قعر وضعیتی بی‌ثبات فرستاد.

5- برجام؛ رویایی ناتمام

در راستای توافق جامع بر سر برنامه هسته‌ای ایران و به دنبال تفاهم هسته‌ای لوزان، در سه‌شنبه ۲۳ تیر ۱۳۹۴ توافقی به نام برجام بین ایران و شش قدرت بزرگ دنیا از جمله آمریکا صورت گرفت که یکی از جدی‌ترین دست آوردهای باراک اوباما در حوزه سیاست خارجی بود که با نقش آفرینی جدی و اثر گذار جان کری و جواد ظریف وزرای خارجه آمریکا و ایران هم‌راه بود.

اما دست آورد بزرگ دوران اوباما در دوران ترامپ با مشکلی جدی مواجه شد و رئیس جمهور جدید در نهایت پس از مدتی از توافق خارج شد و زمینه مرگ برجام را مهیا کرد.

6- عشق پوتین

ظهور دونالد ترامپ با شعارهای پرتمطراقش با یک گرایش خاص همراه بود و آن علاقه به همکاری با پوتین و دیدار و مذاکره با او که در نهایت از عمق تنش‌های دو طرف کم نکرد بلکه صرفا ظاهر رسانه‌ای کار را عوض کرد.

7- کشتن ابوبکر البغدادی

اگر اوباما بن لادن را کشت دونالد ترامپ هم توانست بعد از مدت‌ها تلاش ابوبکر البغدادی خلیفه داعش را به زیر بکشد و ضربه‌ای مهلک به داعش وارد کند و حسابی از این شکار کیفور شود.