شکیات نماز چند نوع است؟

فرهنگ و هنر: شکیات نماز اقسام مختلفی دارد که توجه به برخی از آنها واجب است و به برخی دیگر نباید اعتنایی کرد. اقسام مختلفی از شکیات موجب باطل شدن نماز می شود که هر مسلمانی باید آنها را بداند.

بسیاری از ما هنگام ادای نمازهای یومیه شک می کنیم و نمی دانیم که شکیات چه احکامی دارند .

انواع شکیات نماز و احکام فقهی آن

شکیات بر ۲۳ قسم است، برخی از شک هایی که در حال نماز ایجاد می شود اهمیتی ندارند و نباید به آن ها اعتنا کرد ولی برای برخی دیگر از شک ها وظایفی برای نمازگزار بیان شده است.

شک‌های باطل کننده نماز

اگر نمازگزار یکی از شک های زیر برایش پیش آید نماز او باطل می گردد . منظور از باطل شدن نماز با این شک ها این است که نمازگزار با وجود این شک ها نمی تواند نماز را تمام کند، بلکه باید فکر کند و اگر شک او برطرف شد نمازش صحیح است و آن را ادامه می دهد ولی اگر شک او مستقر شد و ذهنش به هیچ طرف نرفت نمازش باطل است.این شک های باطل عبارتند از :

• اگر نمازگزار در شماره رکعت های نماز دو رکعتی شک کند نمازش باطل است.
• اگر نمازگزار در شماره رکعت های نماز سه رکعتی شک کند باید دوباره نماز را به جا آورد .
• اگرنمازگزار در نمازهای چهار رکعتی پیش از تمام شدن سجده دوم شک کند نماز او باطل است.
• اگر نماز گزار بین ۲ و ۵ یا ۲ و بیشتر از ۵ شک کند نمازش باطل است.
• اگر نماز گزار بین ۳ و ۶ یا ۳ و بیشتر از ۶ شک داشته باشد باید دوباره نمازش را اداکند.
• اگر نماز گزار بین ۴ و ۶ و یا ۴ و بیشتر از ۶ شک کند نماز او باطل است و باید دوباره به جا آورد.
• اگر نمازگزار نداند چند رکعت نماز خوانده یا در تعداد رکعت ها شک کند نمازش باطل است و باید دوباره به جا آورد.

منبع: توضیح المسائل امام خمینی(ره)،مساله ۱۱۶۵

شک هایی که نباید به آنها اعتنا کرد

برخی از شک ها در نماز پیش می آید که نماز گزار نباید به آنها اعتنا کند و هنگام بروز آن نماز صحیح است، نباید انسان نماز را بشکند:

• اگر نمازگزار هنگام خواندن نمازهای مستحبی شک کند شک او صحیح نیست و نباید نمازش را بشکند.
• اگر نمازگزار بعد از سلام شک کند نباید به آ اعتنا کند و نمازش صحیح می باشد.
• اگر نمازگزار در نمازش زیاد شک می کند و شک کثیرالشک است؛ نباید به شک هایش اعتنا کند.
• اگر امام جماعت شک کند دو رکعت خوانده یا سه رکعت و ماموم او را یادآوری کند که رکعت دوم هستی، امام به شک خود نباید اعتنا کند و بر عکس.
• اگر نمازگزار بعد از گذشتن وقت نماز به آن شک کند مثلاً شب شک کند نماز ظهر را خوانده یا نه ، نباید به شک خود اعتنا نماید.
• اگر نمازگزار در چیزی که محل انجام آن، گذشته است، مثلاً در رکوع شک کند که حمد را خوانده یا نه ، شکش باطل است و نباید بدان اعتنا کند.

منبع: توضیح المسائل امام خمینی(ره)، صفحه۱۸۴

شک های صحیح نماز

شک تنها در نمازهای ۴ رکعتی صحیح است و اگر در نمازهای ۲ یا ۳ رکعتی شک کند صحیح نیست .اگر نمازگزار در شماره رکعتهای نماز چهار رکعتی شک کند نباید نماز را بشکند وباید به وظیفه ای که در زیر آمده عمل کند :

• شک بین ۲ و۳

بعد از سر برداشتن از سجده دوم بنا بر اظهر ، که باید بنا بگذارد سه رکعت خوانده و یک رکعت دیگر بخواند و نماز را تمام کند و بعد از نماز یک رکعت نماز احتیاط ایستاده یا دو رکعت نشسته به دستوری که بعدا گفته می شود بجا آورد، ولی احتیاط در این است که یک رکعت ایستاده بخواند.

• شک بین ۲ و ۴

بعد از سر برداشتن از سجده دوم، که باید بنا بگذارد چهار رکعت خوانده و نماز را تمام کند و بعد ازنماز دو رکعت نماز احتیاط ایستاده بخواند و بعید نیست استحباب دو سجده سهو بعد از نماز احتیاط.

• شک بین ۲ و ۳ و ۴

بعد از سر برداشتن از سجده دوم، که باید بنا را بر چهار بگذارد و بعد از نماز دو رکعت نماز احتیاط ایستاده و بعد دو رکعت نشسته بجا آورد؛ ولی اگر بعد از سجده اول یا پیش از سر برداشتن از سجده دوم یکی از این سه شک برایش پیش آید باید نماز را رها کند و دوباره بخواند.