جذاب‌ترین سوغات دزفول
در دل نخلستان‌های خوزستان، هنری اصیل و کهن ریشه دوانده است که با دستان هنرمند مردان و زنان دزفولی، جان می‌گیرد و به کالایی بدیع تبدیل می‌شود.
به گزارش سلام نو آنطور که کجارو نوشته است کپوبافی، این هنر حصیربافی منحصر به فرد، با قدمتی ۵۰۰ ساله، هویتی جدایی‌ناپذیر از شهر دزفول به شمار می‌رود و در آستانه ثبت جهانی شدن نیز قرار دارد.
کپوبافی چیست و از چه چیزی ساخته می‌شود؟
کپوبافی، از شاخه‌های صنایع دستی حصیربافی ایران است که در آن، با ظرافت و حوصله، برگ‌های جوان نخل به دور گیاهی خودرو به نام “کرتک” پیچیده می‌شوند و محصولاتی زیبا و کاربردی خلق می‌کنند. نام “کپو” از گویش لری و به معنای “سر” یا “کله” است و به گردی محصولات کپوبافی و شباهت آنها به سر اشاره دارد.
کیفیت کپو به چه عواملی بستگی دارد؟
مهارت کپوباف، ریز بودن بافت، ظرافت و یکدستی آن، مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده کیفیت کپو هستند. هرچه بافت ریزتر و ظریف‌تر باشد، ارزش و مرغوبیت کار بیشتر خواهد بود.
کرتک، ماده اولیه‌ای منحصر به فرد
کرتک، گیاهی خودرو با ساقه‌ای بلند و نی‌مانند است که در مناطق حاصل‌خیز، باتلاقی و گرمسیر، به وفور یافت می‌شود. ساقه‌های این گیاه، به دلیل عدم تمایل حیوانات و حشرات به آن و همچنین مقاومت در برابر آفت، ماده‌ای ایده‌آل برای بافت کپو به شمار می‌روند.
انواع کپوبافی
هنرمندان دزفولی، با خلاقیت و ظرافت خود، کپو را در انواع مختلفی می‌بافند که هر کدام زیبایی و کاربرد خاص خود را دارند:
- کپوی ساده: این نوع کپو، بدون هیچ نقش و نگاری بافته می‌شود و از کرتک و “پیش” (برگ‌های جوان نخل) ساخته می‌شود.
- کپوی منقوش: در این نوع کپو، از نخ‌های رنگی برای تزیین و ایجاد نقوش هندسی بر روی سطح کپو استفاده می‌شود.
- کپوی تمام‌نخ: در بافت این نوع کپو، به جای “پیش” از نخ‌های رنگی استفاده می‌شود و تمام سطح کپو با این نخ‌ها پوشانده می‌شود.
- کپوی بی‌نقش: این نوع کپو شباهت بسیاری به کپوی ساده دارد و در ساخت آن از کرتک و “پیش” استفاده می‌شود.
- کپوی آجری: بافت این نوع کپو به گونه‌ای است که ظاهری شبیه به آجرکاری دارد و در هر دو نوع منقوش و بی‌نقش تولید می‌شود.
محصولات کپوبافی
ظروف میوه، زیر قوری، گلدان، سینی، ظرف نان، قندان، جعبه جواهرات، جعبه لوازم خیاطی، جعبه دستمال کاغذی، سبد لباس، کلاه آفتابی و … تنها بخشی از تنوع محصولات کپوبافی هستند که هر کدام در عین زیبایی، کاربردی نیز هستند.
کپوبافی، میراثی که باید پاس داشت
کپوبافی، هنری اصیل و ارزشمند است که از دیرباز در زندگی مردم دزفول نقش داشته و هویتی فرهنگی به این شهر بخشیده است. ثبت جهانی این هنر، گامی مهم در حفظ و معرفی این میراث گرانبها به جهانیان خواهد بود.
سفر به دزفول و خرید کپو
اگر به دنبال سوغاتی منحصر به فرد و باارزش از سفر خود به خوزستان هستید، حتما از بازارهای محلی دزفول دیدن کنید و کپوبافی را به عنوان یادگاری از این سفر انتخاب کنید. با خرید این محصولات، نه تنها به رونق هنر و اقتصاد بومی منطقه کمک خواهید کرد، بلکه صاحب کالایی خواهید شد که در هر خانه‌ای، زیبایی و اصالت را به ارمغان می‌آورد.
