نقش هاشمی در دیپلماسی با عربستان
مهدی مطهرنیا
نقش هاشمی در دیپلماسی با عربستان

دستگاه دیپلماسی
هر کشوری در چارچوب فعالیتهای تعریف شده خود باید برای استفاده از همه
پتانسیلهای موجود در جهت رسیدن به اهداف و منافع ملی با کمترین هزینه و
بیشترین فواید برنامهریزی کرده و در راه رسیدن به اهداف خود از همه
امکانات مثل دیپلماسی کلاسیک، دیپلماسی رسانهای و دیپلماسی عمومی و
شگردهای گوناگون تحرکات دیپلماتیک بهرهبرداری کند. مدیریت دستگاه دیپلماسی
یک کشور نمیتواند در این مسیر خود را در استفاده از ظرفیتها محدود و
محصور کند بلکه باید تمام ابزارهای خود را در این مسیر بسیج کند و در یک
تلفیق مدبرانه، عمق نفوذ کنشهای دیپلماتیک خود را افزایش دهد. نگاهی به
وضعیت دستگاه دیپلماسی در ممالک مترقی جهان نیز نشان میدهد آنها هم این
مطلب را سرلوحه رفتار خود قرار دادهاند و میدانند در دستگاه سیاست خارجی
باید از همه تواناییهای مادی و معنوی برای رسیدن به اهداف سیاست خارجی
استفاده کرد.
به عنوان یک نمونه بارز مشاهده میکنید که در سیاستهای آشکار
و پنهان ایالات متحده، هنوز هم افرادی نظیر کلینتون و کارتر اثرگذارند و
حتی بوش پدر نیز در سیاست خارجی این کشور نقشآفرینی میکند. یا در
انتخابات اخیر افغانستان شاهد بودیم پرسش از چگونگی بهرهبرداری از حامد
کرزی بدل به یکی از چالشهای اصلی انتخابات در افغانستان شده بود. از سویی
دیگر سیاست دیدارهای چهرهبهچهره که بهترین رویکرد ارتباطی است و سیاست و
دیپلماسی نیز از آن گریزی ندارد یکی از بهترین راهها برای رسیدن به همین
اهداف تعریف شده است.
در مورد رابطه ایران و عربستان نیز، گذشتن از نقش
سیاستمدار برجسته ایران، آقای هاشمی رفسنجانی کار درستی نیست. نهتنها
درباره رابطه با عربستان که در مورد رابطه با بسیاری کشورهای جهان به زعم
دوستان و مخالفان منصف ایشان نقش هاشمی غیر قابل انکار است. در سیاست،
میزان اثرگذاری و عمق آن را بازیگران آن مشخص میکنند. ممکن است گروهی با
یک مسئله موافق و گروهی دیگر مخالف باشند اما اصل اثرگذار بودن نشاندهنده
وزن یک بازیگر در عرصه سیاست است و با این تعریف، شکی نیست که هاشمی بازیگر
پروزن در همه عرصههای سیاست ایران در سالهای بعد از انقلاب است و باید
او را چهرهای گرانسنگ در عرصه سیاست خارجی ایران نامید. چرا که هم عیار
بالایی دارد و هم وزن قابل توجه. این ویژگیها در کنارهوش سیاسی بالا و صبر
سیاسی وی و بزنگاهسنجی خوبی که این شخصیت سیاسی دارد، وی را بدل به
شخصیتی بی بدیل کرده است که عدم استفاده از موجودیت وی در عرصه سیاست خارجی
بیسلیقگی است و اگر از این پتانسیل موجود استفاده نشود، آنچه ضربه
میخورد و آسیب میبیند نه چهره و وجهه ایشان که منافع ملی مردم ایران است.
میتوان به رفتار هاشمی نقد داشت که نقد درست تحفهای ارزشمند برای نقد
شونده است اما نمیتوان کتمان کرد که هاشمی میتواند نقشی تاثیرگذار و
بیبدیل در رابطه ایران و عربستان ایفا کند.
/آرمان



