سلام‌نو پلاس

زناشویی و اخلاق؛ جوامع مادرتباری

برتراند راسل رسوم زناشویی را همواره مرکب از سه عامل می داند که می توان آن ها را به طور کلی غریزی، اقتصادی و مذهبی نامید. وی می نویسد من نمی خواهم بگویم که این عوامل را در این زمینه می توان به طور مشخصی از هم متمایز ساخت، کما این که در سایر زمینه ها نیز چنین چیزی ممکن نیست. بستن مغازه ها در روز یکشنبه ریشه مذهبی دارد، حال آن که امروزه یک امر اقتصادی است، و همین طور درمورد سایر قوانین و رسومی که به مسأله جنسی مربوط می گردند.

رسم مفیدی که ریشه مذهبی دارد ممکن است به علت مفید بودن خود مدت ها پس از آن که پایه مذهبی آن ازبین رفت پایدار بماند. ضمناً تمیز و تشخیص بین امور مذهبی و غریزی امری است بس دشوار. مذاهبی که تأثیرشان بر اعمال آدمی شدید است به طور کلی پایه و اساس غریزی دارند. نکته ممیزه این ها اهمیتی است که برای سنت ها قائلند و ارجحیتی است که در سلسله مراتب اعمال مختلفی که از لحاظ غریزی امکان پذیرند برای بعضی اعمال قائل می شوند. مثلاً عشق و حسد هر دو عواطفی غریزی هستند، منتها مذهب مقرر داشته است که حسد عاطفه ای است پسندیده که جامعه باید از آن حمایت کند، حال آن که عشق در منتهای خود قابل اغماض است.

اهمیت عنصر غریزی در روابط جنسی به مراتب کمتر از، آن چه هست که تصور می کنند. حقیقت این است که غریزه، آن جا که به آدمیان مربوط می شود چیز فوق العاده مبهمی است و به سهولت از مجرای طبیعی خویش منحرف می شود. این امر د جوامع متمدن و غیر متمدن، هر دو به یک نحو صدق می کند. در حقیقت کلمه غریزه کلمه درست و مناسبی نیست که بتوان آن را به چیز ظریفی چون رفتار جنسی آدمیان اطلاق نمود. عملی که می توان آن را به مفهوم روانشناسی محض غریزی خواند. اغلب پیش می آید که زنان و مردانی که چندین سال با هم زندگی کرده اند به پزشک مراجعه می کنند و از او می خواهند ایشان را راهنمایی کند بچه دار شوند و پس از معاینه معلوم می شود که ندانسته اند چگونه مقاربت کنند. بنابراین، عمل جنسی یک چیز غریزی به مفهوم دقیق کلمه نیست، هر چند گرایش طبیعی نسبت به آن وجود دارد و آدم در خودخواهش و میلی احساس می کند که بدون انجام عمل ارضا نمی شود در حقیقت، آن جا که موضوع به آدمیان مربوط می شود نوع رفتار مشخص و معینی،آن‌چنان که در میان حیوانات به چشم می خورد، وجود ندارد و غریزه به آن مفهوم جای خود را به چیز دیگری داده است. آن چه در وهله اول غریزی می نماید انگیزه فراگرفتن عمل است نه خود عمل، و اغلب اوقات کیفیت عملی که موجب ترضیه خاطر می گردد به هیچ وجه از قبل دانسته نیست، گرچه معمولاً فعالیتی که از نظر بیولوژیکی مقرون به صرفه و صلاح باشد به خشنودی خاطر کامل منتهی می شود، مشروط بر این که قبلاً عادت مخالف آن تحصیل نشده و یا شکل و قوام نیافته باشد.

با توجه به این که کلیه جوامع جدید براساس خانواده پدرسالاری استوارند و مسأله عفاف و تقوای زن به این منظور عنوان شده است که تشکیل این نوع خانواده امکان پذیر گردد، تحقیق درباره انگیزه های طبیعی ای که موجب پدید آوردن احساسات پدری گشته حائز کمال اهمیت است. امّا این مسأله آنقدر که اشخاص سطحی تصور می کنند ساده نیست. درک و فهم احساسی که مادر نسبت به فرزند خود دارد دشوار نیست، چون دلبستگی جسمانی نزدیکی، لااقل تا زمانی که کودک از شیر گرفته می شود، بین آن دو وجود دارد. ولی رابطه فرزند با پدر رابطه ای است غیرمستقیم، فرضی و استنباطی، و وابسته به عقاید و تصوراتی است که مردم از عفاف زن دارد و بدین جهت به قلمروی تعلق دارد که بسیار عقلانی است، آنقدر که مشکل بتوان غریزی شمرد، و یا لااقل چنانچه شخص معتقد باشد احساس پدری باید بطور عمده متوجه کودکانی باشد که به وی تعلق دارند چنین است. اهالی جزایر مالانزی نمی دانند که پدری هم وجود دارد، با این همه علاقه شان نسبت به اطفال کمتر از علاقه پدرانی نیست که ایشان را متعلق به خود می دانند.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Are you human? Please solve:Captcha


دکمه بازگشت به بالا