پایان پریشانی نشر

پایان پریشانی نشر

ظرف سه روز، قلم سید عباس صالحی دو بار چرخید تا غبار اندوه هشت ساله اهالی کتاب و نشر را بشوید. از هفته جاری یکی دو روز رفته بود که خبر آمد معاون فرهنگی وزارت ارشاد، سکه دبیری علمی جایزه کتاب سال ایران را به نام نجفقلی حبیبی ضرب کرده است و فرمان هدایت مهم ترین رخداد عرصه کتاب کشور را به کف او سپرده است. به پایان هفته جاری هم یکی دو روز بیشتر نمانده بود که خبر رسید معاون، حلقه انتخاب و خرید کتاب را به انگشت اعضای هیاتی تازه ترکیب نشانده است، هیاتی که نام اولش استاد کامران فانی است. این دو حکم، حاصل نخستین قلم رنجه های صالحی در مسیر ترمیم مدیریت ارشد حوزه کتاب است و اکنون کمتر کسی از قبیله نشر و خانواده کتاب را می توان یافت که به قلم قلندر صالحی در صدور و انشای این احکام، تحسین و آفرین نفرستاده باشد. گفتن ندارد که عرصه کتاب به عنوان خاکریز اول فرهنگ، به مردان و مدیرانی محتاج است که عمری به ارادت در پیشگاه کتاب سپری کرده باشند. وجدان فرهنگی جامعه ایرانی به خوبی در خاطر دارد که پیش از این، رفتارها و رویه های روان در حوزه کتاب، بیش از آن که رنگ فرهنگ به چهره داشته باشد، مهر سیاست به سینه داشته است. سکان کتاب، خواه در جوایز و خواه در انتخاب و خرید کتاب توسط ارشاد، زیر چنگ کسانی افتاده بود که ناخرسندی اهالی فرهنگ در دل شان غمی نمی افزود. به هر ناشر و نویسنده ای که خوش داشتند برات بهادار می دادند و از هر مولف و موسسه ای که نمی پسندیدند، هر نوع ارمغان و عطیه ای را مضایقه می نمودند. اگر بر این ادعا گواه می خواهید، به برگ اول کتاب ها آنجا که شمارگان آمده بنگرید تا از این عدد شرم آور، دریابید که بر دنیای ناشران و نویسندگان و مولدان فرهنگ ایران چه باریده است. به سیاهه آثار سرگردان در راهروهای پیچ در پیچ اداره کتاب نظر کنید تا بفهمید چه حجمی از تولیدات و تراوشات فکری اهل قلم در صف انتظار بررسی و مجوز، موی سپید کردند و خبری خوش نیامد که نیامد.

علی جنتی که روی کرسی وزارت فرهنگ تکیه زد، اولین تغییر را البته به حوزه فرهنگ اختصاص نداد. آمدن معاون جدید فرهنگی، مدتی به طول انجامید اما آمدن سید عباس صالحی، عذر جنتی را در تاخیر و تعلل یکی دو ماهه اش موجه کرد. اکنون صالحی، قلمش در صدور احکام مدیریتی گرم شده است و ظرف دو سه روز، یکی دو حکم جدی و جریان ساز برساخته است.

هنوز دایره تحولات مدیریتی حوزه کتاب به کمال نرسیده است و این دو سه حکم، کفاف انتظار اهل فرهنگ را به طور کامل نداده است. اما اگر سلیقه و سرشت تصمیمات صالحی آن باشد که در این یکی دو حکم بوده، می توان امید بست که روزهای گرم و گیرایی در انتظار دنیای نشر و کتاب ایران باشد. به جامعه نجیب نشر و کتاب می توان بشارت داد که از این پس، کسانی از جنس کامران فانی، محمدعلی مهدوی راد، محمد کاظم شمس، حمیدرضا ارباب سلیمانی، علی اصغر محمدخانی، علی اوجبی، نجفقلی حبیبی و… برای یتیمک کتاب، پدری خواهند کرد. این، آغاز تدبیر در عرصه کتاب است و شاید پایانی بر پریشانی های دل آزار خانواده فرهنگ.