توجیه کوچک برای قتل عام بزرگ!
توجیه کوچک برای قتل عام بزرگ!
در متون دینی و تعالیم اسلامی این توجیه اکیدا رد می‌شود و تنها چیزی که به عنوان معیار و ملاک ارزیابی عملکرد کهتران در مواجه با دستورات مهتران مورد توجه قرار می‌گیرد، احکام الهی و حقوق خلق می‌باشد.
یادداشت روز: ۳۵سال پیش، در ۱۷ شهریور ۱۳۵۷، رژیم پهلوی مرتکب جنایتی عظیم شد و عدهٔ زیادی را در میدان ژاله به خاک و خون کشید. سربازان و نظامیان، که کارگزاران قتل عام مردم بودند، با این استدلال که تصمیم گیرنده حکومت است و ما مأموریم و معذور! به راحتی از حقیقت چشم پوشی کردند و در حق هموطنان خود مرتکب چنین جنایتی شدند.
اما آیا واقعا این استدلال درست است؟
آیا اطاعت از فرمان خلاف شرع و عرف یک مقام مافوق، از ما سلب مسئولیت می‌کند؟
قطعاً چنین نیست! در متون دینی و تعالیم اسلامی این توجیه اکیدا رد می‌شود و تنها چیزی که به عنوان معیار و ملاک ارزیابی عملکرد کهتران در مواجه با دستورات مهتران مورد توجه قرار می‌گیرد، احکام الهی و حقوق خلق می‌باشد. آیه ۶۷ سوره احزاب در این رابطه نازل شده است و از زبان دوزخیان که مورد بازخواست قرار گرفته‌اند می‌گوید: «ما از روسا و بزرگانمان پیروی کرده و در نتیجه راه را گم کردیم».
امیرالمومنین، علی (ع) نیز در خطبهٔ قاصعه به این نکته اشاره کرده‌اند که پیروی از مقام مافوق، از انسان سلب مسئولیت نمی‌کند و هنگامی که روسا و بزرگان یک جامعه گرفتار غرور شده باشند، دیگر اطلاعت از آنان جایز نیست. در این مواقع ملاک تمییز حق از باطل دستورات الهی و ارزش‌های والای انسانی است که همواره ضامن کامیابی و سعادت همهٔ مردم می‌باشد.
پس می‌توان نتیجه گرفت که در یک جامعه اسلامی نیز، تصمیمات و دستورات مقامات مسئول باید در چارچوب موازین و قوانین باشد و به حقوق بشر خدشه‌ای وارد نکند که اگر چنین نباشد مردم و کارگزان حکومت می‌توانند از انجام آن‌ها امتناع کنند و در مقابل ظلم و بی‌انصافی بایستند. البته ایجاد این دغدغه در سطوح مختلف یک جامعه کار ساده‌ای نیست و همواره انسان‌ها منافع شخصیشان را بر مصلحت عمومی ترجیح می‌دهند، بطوریکه در طول تاریخ بار‌ها شاهد انکار حقیقت به بهانهٔ اطاعت از دستورات بوده‌ایم که در نهایت به ظلم‌ها و بی‌عدالتی‌های بزرگی انجامیده‌اند.
شاید لازم باشد به تأسی از دکتر علی شریعتی، دعا کنیم که خداوند بر عصیان ما بیافزاید و به هر انسانی و در هر جایگاهی شهامت «نه» گفتن را عطا نماید تا هیچگاه شاهد ذبح حقیقت نباشیم.
