سفری مجازی به قلعه بهستان
یکی دیگر از استان‌های بسیار زیبای ایران استان زنجان می‌باشد که جاذبه‌های بسیاری را در خود جای داده است. یکی از زیبایی‌های بی‌نظیر این استان قلعه بهستان می‌باشد که در ماهنشان واقع شده است.
سلام نو – سرویس گردشگری: ماهنشان یکی از شهرستان‌های استان زنجان است که در فاصله ۱۱۳ کیلومتری غرب زنجان قرار دارد. این شهرستان با قدمتی بالغ بر ۴,۰۰۰ سال، در زمان مهاجرت آریایی‌ها ساخته شده است. یکی از مهم‌ترین و خاص‌ترین جاذبه‌های باستانی ماهنشان، قلعه بهستان محسوب می‌شود که در نزدیکی رود قزل‌اوزن و روستایی به نام بهستان واقع شده است.
ویژگی‌های قلعه
قلعه ای از جنس خاک فشرده که تبدیل به خاک نرم شده است و در مرو زمان دچار فرسایش شده و این شکل و شمایل را به خود گرفته است. قلعه ای چند طبقه که هم جنبه دفاعی داشته و هم محلی برای ذخیره آذوقه مردم بوده است. شیوه ساخت قلعه نیز بدین صورت بوده است که ابتدا اتاق های کوچک و بزرگی در دل کوه حفر شده و سپس با گذرگاه ها و دالان هایی این اتاق ها به یکدیگر متصل شده است. کم کم تعداد طبقات افزوده شده و راه پله هایی به شکل زیگزاگ در دو ضلع قلعه ایجاد شده که طبقات را به یکدیگر متصل می کرده است. یکی از راه پله ها و تعدادی از اتاق های قلعه هنوز پابرجا هستند، اما رسیدن به انتهای قلعه تنها با کوهنوردی امکان پذیر است. قلعه در مجاورت رودخانه قزل اوزن قرار گرفته و دودکش های جن نیز در اطراف آن پراکنده اند.
سرگذشت قلعه
مادها از طریق کناره‌های رودخانه قزل‌اوزن وارد فلات ایران شدند و در روستاهایی مانند مادآباد در ۱۵ کیلومتری شهر ماهنشان استقرار یافتند. وجود قلعه‌های دفاعی مثل قلعه بهستان در ۱۲ کیلومتری ماهنشان، معماری زیبا و هنرمندانه این اقوام را به نمایش گذاشته است. تا پیش از این، گفته می‌شد که قدمت قلعه بهستان به دوره ساسانیان یا به گفته برخی دیگر از کارشناسان، به دوره هخامنشیان برمی‌گردد؛ اما بررسی‌های تازه‌تر نشان داده است که تاریخ این دژ به دوره مادها می‌رسد. قلعه بهستان یکی از قلعه‌های متعدد تاریخی شهرستان ماهنشان است که دوران استفاده و رونق آن تا دوره‌های اسلامی و قرن پنج تا هفت هجری قمری تخمین زده می‌شود. سفال‌هایی در این قلعه پیدا شده‌اند که مربوط به دوران اسلامی است. وجود سفال‌های بدون لعاب ساده و تنها دارای شکل‌های هندسی و همچنین کشف قطعات سفال‌هایی با زیرلعاب‌هایی با رنگ سبز و کرم، حیات در این قلعه تا قرون پنجم هجری قمری، مصادف با دوره اسلامی به‌خوبی به اثبات می‌رساند.
با توجه به مطالعات و پژوهش‌های انجام‌گرفته درباره قلعه‌های تاریخی استان زنجان و گمانه‌زنی در قلعه‌های دیگر این استان، می‌توان چنین نتیجه گرفت که قلعه روستای بهستان در گام اول به‌عنوان مرکز سیاسی و اداری منطقه و در گام دوم، به‌عنوان محل استقرار حاکم منطقه ساخته شده است. به‌نظر می‌رسد که با توجه به شرایط خاص آن زمان، حاکمان با نیت برخورداری از مکانی مستحکم و تدافعی، اقدام به ساخت قلعه بهستان کرده‌اند.
مناسب‌ترین زمان بازدید از قلعه بهستان
بهترین زمان بازدید از منطقه ماهنشان و روستای بهستان، فصل بهار و تابستان است. در اواسط فصل بهار هوای منطقه بسیار مطبوع خواهد بود و طبیعت به اوج شکوفایی خود می‌رسد. بهتر است که در اواخر پاییز و فصل زمستان به منطقه ماهنشان سفر نکنید؛ چراکه به‌رغم زیبایی‌های بصری، بارندگی سبب کاهش استحکام سازه قلعه بهستان و دودکش‌های جن می‌شود. همچنین در این بازه زمانی برودت هوا بسیار و جاده‌های منطقه ناایمن است.
